Artykuł sponsorowany
Sytuacja finansowa publicznych placówek ochrony zdrowia w Polsce od lat pozostaje jednym z największych wyzwań dla menedżerów medycznych i organów tworzących. W obliczu rosnących kosztów pracy, inflacji medycznej oraz niedoszacowania procedur, wiele podmiotów boryka się z problemem płynności. W tym kontekście program naprawczy szpitala często postrzegany jest jedynie jako formalność wymuszona literą prawa – konkretnie artykułem 59. ustawy o działalności leczniczej. Czy jednak słusznie?
W Formedis MMC wierzymy, że rzetelnie przygotowana strategia naprawcza dla szpitala to nie tylko dokument dla Ministerstwa Zdrowia czy Urzędu Marszałkowskiego, ale przede wszystkim potężne narzędzie zarządcze. Może ono stać się katalizatorem zmian, które pozwolą placówce nie tylko przetrwać, ale i rozwinąć skrzydła w nowoczesnym systemie ochrony zdrowia.

Ujemny wynik finansowy szpitala a program naprawczy – kiedy prawo obliguje do działania?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, podmiot tworzący (np. powiat, województwo) jest zobowiązany do podjęcia określonych kroków w sytuacji, gdy wynik finansowy SPZOZ wykazuje stratę netto. Jeśli strata ta, po dodaniu amortyzacji, ma wartość ujemną, dyrektor placówki musi przygotować odpowiednią dokumentację.
Ujemny wynik finansowy szpitala a program naprawczy to relacja, która budzi wiele emocji. Z jednej strony jest to sygnał alarmowy dla finansów publicznych, z drugiej – moment, w którym należy zadać sobie pytanie o przyczyny takiego stanu rzeczy. Czy wynikają one z błędów w zarządzaniu, czy może z niedofinansowania kluczowych oddziałów? Opracowanie programu naprawczego szpitala w takim momencie pozwala na obiektywne spojrzenie na strukturę przychodów i kosztów, co jest pierwszym krokiem do uzdrowienia sytuacji.
Jak przygotować program naprawczy szpitala krok po kroku?
Skuteczny proces naprawczy nie może być działaniem ad hoc. Wymaga on systematycznego podejścia, które w Formedis MMC dzielimy na kluczowe etapy. Zastanawiając się, jak przygotować program naprawczy szpitala krok po kroku, warto przyjąć perspektywę inwestora i audytora jednocześnie.
Krok 1: Diagnoza stanu faktycznego – audyt naprawczy placówki medycznej
Nie można leczyć pacjenta bez diagnozy, podobnie jak nie można naprawiać szpitala bez wiedzy o tym, gdzie „wyciekają” pieniądze. Profesjonalny audyt naprawczy placówki medycznej powinien obejmować:
- Analizę wykonania kontraktu z NFZ (nadwykonania i limity).
- Przegląd kosztów osobowych i struktury zatrudnienia.
- Audyt procesów logistycznych (zakupy leków, sprzętu, mediów).
Krok 2: Analiza rentowności oddziałów szpitalnych
To etap, na którym wiele programów naprawczych kuleje. Analiza rentowności oddziałów szpitalnych pozwala wskazać jednostki generujące najwyższe straty oraz te, które mają potencjał komercyjny lub rozwojowy. Często okazuje się, że zmiana profilu działalności oddziału jest bardziej efektywna niż jego proste zamknięcie.
Krok 3: Projektowanie działań restrukturyzacyjnych
Na tym etapie powstaje właściwa strategia naprawcza dla szpitala. Określamy w niej konkretne cele (KPI), terminy realizacji oraz osoby odpowiedzialne za poszczególne obszary.
Krok 4: Wdrożenie i monitoring
Nawet najlepszy program naprawczy szpitala pozostanie jedynie papierem, jeśli nie zostanie konsekwentnie wdrożony. Monitoring postępów pozwala na bieżąco korygować działania w odpowiedzi na zmieniające się otoczenie rynkowe i prawne.
Co powinien zawierać program naprawczy SPZOZ?
Dokument ten musi spełniać wymogi formalne, ale jego treść powinna wykraczać poza sztywne ramy. To, co powinien zawierać program naprawczy SPZOZ, definiuje sukces przyszłej restrukturyzacji. Kluczowe elementy to:
- Część analityczna: rzetelne przedstawienie sytuacji ekonomiczno-finansowej z ostatnich 3 lat.
- Opis przyczyn straty: wskazanie czynników wewnętrznych i zewnętrznych (np. zmiana wyceny procedur).
- Plan działań optymalizacyjnych: konkretne kroki w obszarze medycznym, administracyjnym i technicznym.
- Prognozy finansowe: symulacja wyników po wdrożeniu zmian (warianty optymistyczny i realistyczny).
- Analiza ryzyka: co może pójść nie tak i jak temu zapobiec?
W Formedis MMC dbamy o to, aby każda restrukturyzacja szpitala opierała się na twardych danych, co ułatwia późniejszą akceptację planu przez decydentów.
Kluczowe obszary optymalizacji: od kosztów po zadłużenie
Sukces programu naprawczego zależy od tego, jak głęboko jesteśmy w stanie zintegrować zmiany finansowe z operacyjnymi.
Optymalizacja kosztów w SPZOZ
Optymalizacja kosztów w SPZOZ nie powinna polegać na bezmyślnym ograniczaniu wydatków na leczenie. Skupiamy się na:
- Centralizacji zakupów.
- Wdrożeniu nowoczesnego controllingu medycznego.
- Efektywnym zarządzaniu czasem pracy lekarzy i pielęgniarek.
- Termomodernizacji i zarządzaniu energią (redukcja kosztów stałych).
Restrukturyzacja zadłużenia szpitala publicznego
Dla wielu placówek największym obciążeniem są koszty obsługi długu. Restrukturyzacja zadłużenia szpitala publicznego to proces polegający na zamianie krótkoterminowych, wysoko oprocentowanych zobowiązań na instrumenty długoterminowe, co pozwala odzyskać oddech finansowy i uniknąć zajęć komorniczych.

Ocena programu naprawczego szpitala przez organ tworzący
Przygotowanie dokumentu to połowa sukcesu. Kolejnym etapem jest ocena programu naprawczego szpitala przez organ tworzący. Samorządy, jako właściciele placówek, szukają w programie przede wszystkim gwarancji stabilizacji sytuacji finansowej.
Dla organu tworzącego kluczowe są:
- Realność założonych oszczędności.
- Wpływ zmian na dostępność świadczeń dla mieszkańców.
- Zgodność programu z lokalną mapą potrzeb zdrowotnych.
Profesjonalne opracowanie programu naprawczego szpitala przez zewnętrznych ekspertów, takich jak zespół Formedis MMC, zwiększa wiarygodność dokumentu w oczach radnych, starostów czy marszałków, ułatwiając pozyskanie zgody na niezbędne zmiany.
Skuteczność programów naprawczych w ochronie zdrowia – czy to działa?
Wielu dyrektorów zadaje sobie pytanie: jaka jest realna skuteczność programów naprawczych w ochronie zdrowia? Odpowiedź brzmi: to zależy od podejścia. Programy przygotowane wyłącznie w celu spełnienia ustawowego obowiązku rzadko przynoszą poprawę. Z kolei te, które są traktowane jako plan kompleksowej transformacji, pozwalają na:
- Zatrzymanie spirali zadłużenia.
- Poprawę wyniku finansowego netto w perspektywie 2-3 lat.
- Uwolnienie środków na niezbędne inwestycje w sprzęt i kadrę.
W Formedis MMC nasza praca nad restrukturyzacją szpitala zawsze kończy się opracowaniem wskaźników, które pozwalają na bieżąco mierzyć efektywność wdrożonych działań. Dzięki temu zarządzający widzą realny wpływ zmian na wynik finansowy SPZOZ.
Podsumowanie: Program naprawczy jako nowe otwarcie
Podsumowując, program naprawczy szpitala nie musi być „dopustem bożym”. Jeśli zostanie przygotowany rzetelnie, w oparciu o głęboki audyt naprawczy placówki medycznej i szczegółową analizę rentowności oddziałów szpitalnych, staje się mapą drogową do nowoczesnego zarządzania.
Publiczna ochrona zdrowia w 2026 roku wymaga elastyczności i odwagi w podejmowaniu trudnych decyzji. Niezależnie od tego, czy powodem jest ujemny wynik finansowy szpitala a program naprawczy jest jedynie formalnym wymogiem, warto wykorzystać tę szansę na optymalizację procesów.
Dlaczego warto współpracować z Formedis MMC?
Nasze doświadczenie pokazuje, że zewnętrzna perspektywa jest często kluczem do sukcesu. Specjalizujemy się w:
- Kompleksowej restrukturyzacji szpitali.
- Wsparciu w procesach restrukturyzacji zadłużenia szpitala publicznego.
- Tworzeniu strategii, które zyskują pozytywną ocenę programu naprawczego szpitala przez organ tworzący.
Jeśli Twoja placówka stoi przed wyzwaniem opracowania planu naprawczego, nie pozwól, by był to tylko kolejny martwy dokument. Skontaktuj się z nami i sprawdź, jak możemy wspólnie zmienić wyzwania finansowe w szansę na rozwój.
Tabela podsumowująca: Główne filary skutecznego programu naprawczego
| Filar | Kluczowe działania | Cel biznesowy |
| Finansowy | Restrukturyzacja długu, audyt kosztów | Odzyskanie płynności |
| Operacyjny | Optymalizacja logistyki i zatrudnienia | Zwiększenie marżowości |
| Medyczny | Analiza rentowności oddziałów | Dopasowanie usług do rynku (NFZ) |
| Zarządczy | Wdrożenie controllingu i KPI | Realna kontrola nad placówką |

